web analytics
Bos Ayna Ceviri 20 Temmuz 2018
WebuSayadaw Vipassana Dhamma

Ven. Webu Sayadaw, Burma’da kendi yüzyılının en saygın rahiplerinden biriydi. (Sayadaw, rahipler için kullanılan bir hitaptır. “Saygı duyulan öğretmen keşiş” anlamına gelir.) Webu Sayadaw akademik başarıdan ziyade gayretli uygulamaya önem vermesiyle dikkat çekmişti. 17 Şubat 1896’da Burma’nın üst kısmında bulunan Ingyinpin köyünde doğdu. Dokuz  yaşında keşiş çırağı oldu ve 27 yaşına kadar, Pāli metinleri üzerinde klasik keşiş eğitimine devam etti.  1923’te (atanmasından yedi yıl sonra) manastırdan ayrıldı ve inzivada dört yıl geçirdi.

Daha sonra öğretmeye başlayacağı Anapana-sati tekniğini (nefesin farkındalığı) uyguluyordu. Kendi yorumuyla; bu uygulama ile derin bir konsantrasyon seviyesinde çalışarak,  tüm deneyimlerin temel özellikleri olan anicca (geçicilik), anatta (özsüzlük) ve dukkha’ya (acı) karşı dair içgörü (Vipassana) geliştirmek mümkündü.

Webu Sayadaw, bitmek tükenmek bilmeyen çalışkanlığı ve  zamanının çoğunu yalnız geçirmesiyle ünlüydü. Bir arahant (tamamen aydınlanmış) olduğu ve hiç uyumadığı söylenir. Hayatının ilk elli yedi yılı boyunca Webu Sayadaw, üst Burma’da küçük bir bölgedeki üç meditasyon merkezi arasında zamanını geçirdi. Sayagyi U Ba Khin’in daveti üzerine 1953’te Rangoon’a yaptğı ilk yolculuğunun ardından, seyahatlerine güney Burma’yı da ekledi ve zaman zaman öğretmek ve meditasyon yapmak için orayı ziyaret etti. Hindistan ve Sri Lanka’ya da hacca gitti. Webu Sayadaw son günlerini, doğduğu köydeki meditasyon merkezinde geçirdi. 26 Haziran 1977’de seksen bir yaşında vefat etti.

Sayagyi U Ba Khin İle İlk Karşılaşma

1941 yılının başlarında Sayagyi U Ba Khin, Baş Hesaplar Görevlisi olarak Burma Demiryolları Kurulu’na terfi ettirildi. Görevlerinden biri, yerel istasyonları denetlemek için Rangoon-Mandalay hattında seyahat etmekti. Baş denetçiye özel bir vagonda seyahat ediyordu. Konaklayabildiği ve ofis olarak kullanabildiği bu vagon, trene bağlanıyor ve ardından çeşitli istasyonlarda bırakılıyordu.

Temmuz ayında bir gün, U Ba Khin’in özel vagonu bir hata sonucunda, Mandalay’ın 40 mil güneyindeki Kyaukse kasabasında trenden ayrıldı. Hesap Görevlisi olarak, herhangi bir istasyonu herhangi bir zamanda denetleme yetkisi vardı.  U Ba Khin bu planlanmamış duraksamada işini yapmaya devam etti. Gün bittiğinde yakınlardaki Shwetharlyaung tepesini ziyaret etmek üzere yerel istasyon şefiyle birlikte yola çıktı. Bu tepeden, uzaktaki bir dizi binayı görebiliyorlardı. İstasyon şefi binalardan bir tanesinin Webu Sayadaw’ın manastırı olduğunu söyledi. Sayagyi, Webu Sayadaw’ın tanınmış ve Burma çapında saygı gören öğretmenlerden biri olduğunu duymuştu. Manastıra gitmeye karar verdiler.

Sabah saat 3 gibi manastıra ulaşmışlardı. Yaşlı bir rahibe, acı biber ve fasulye dövüyordu.  Saygılarını sunmak için Webu Sayadaw’ı görmek istediklerini söylediler.

WebuSayadaw U Ba Khin Sayagyi“Muhterem Sayadaw’ı görmek için iyi bir zaman değil,” dedi rahibe. “Şu an meditasyon yapıyor ve saat altıya kadar kulübesinden çıkmayacak. Bu keşiş insanları eğlendirmiyor. Sadece akşam saatlerinde yaklaşık yarım saatliğine kulübesinden çıkar. Dinleyecek birileri varsa konuşur  ve sonra kulübesine geri döner. İnsanlarla, onların tanışmak istedikleri zamanlarda tanışmaz. “

U Ba Khin, Rangoon’dan bir ziyaretçi olduğunu ve çok fazla zamanının olmadığını açıkladı. Webu Sayadaw ile tanışmaktan çok memnun olacaktı. Kulübenin dışından saygılarını iletmeleri ödemek mümkün olmaz mıydı?

Rahibe kulübenin yanında, küçük bir bambu yapıyı işaret etti ve ziyaretçiler birlikte oraya gittiler. Sayagyi  diz çöktü ve dedi ki, “Saygıdeğer Efendim, Aşağı Burma’dan Rangoon’a kadar geldim ve sana saygılarımı sunmak istiyorum.”

Kulübenin kapısı açıldı ve herkesin şaşkınlığı içinde Sayadaw, bir sivrisinek bulutunun ardından dışarı çıktı. Sayagyi, anicca(geçicilik) bilinci ile dikkatini bedeninde tutmaya devam ederek eğildi ve selamladı.

“Arzun nedir, keşiş olmayan kişi?” diye sordu Webu Sayadaw.

“Benim arzum, nibbāna’yı elde etmektir.” diye yanıtladı U Ba Khin. (Ç.N: Yeni telefuzla nirvana, aydınlanma)

“Nibbāna mı? Nibbāna’ya nasıl ulaşmayı düşünüyorsun?”

“Meditasyon ve anicca’yı bilerek efendim” dedi U Ba Khin

“Anicca’nın farkında olmayı nereden öğrendin?”

Sayagyi, Saya Thetgyi’nin rehberliğinde Vipassana meditasyonu çalıştığından bahseti.

“Demek Vipassana çalışıyorsun?”

“Ever efendim, Vipassana çalışıyorum.”

“Ne tür bir Vipassana?”

Webu Sayadaw sorularına devam ettikçe Sayagyi daha çok detay verdi. Sayadaw duyduklarından çok memnun olmuştu.

“Yıllardır bu ormanda tek başıma meditasyon yapıyorum. Vipassana’nın söz ettiğiniz seviyelerini deneyimlemeye çalışıyorum.” Keşiş olmayan birinin pratikte bu düzeyde bir yetkinliğe ulaşmış olması Webu Sayadaw’ı şaşırtmıştı

Webu Sayadaw bir süre Sayagyi ile çalışmaya devam ettikten sonra, ona öğretmeye başlamasını söyledi.

“Şimdi öğretmeye başlamalısınız. İyi bir  pāramī biriktirdiniz ve Dhamma’yı başkalarına öğretmelisiniz. Sizinle tanışan kişilerin, öğretinin faydalarını kaçırmalarına izin vermeyin. Beklememelisin. Şimdi öğretmelisin! “

Böyle muhterem bir  insandan güç aldıktan sonra Sayagyi U Ba Khin, Dhamma öğretmekten başka seçeneği olmadığını hissetti. Yanındaki istasyon müdürü ilk öğrencisi oldu ve Sayagyi, Anapana meditasyonunu yemek vagonundan aldıkları iki oturağı kullanarak trende öğretti.

Sayagyi’nin resmi bir şekilde öğretmeye başlaması 10 yıl sonra gerçekleşmiş olsa da, bu karşılaşma,  Sayagyi’nin meditasyon bilgisini başkalarıyla paylaşma karar verdiği an olarak bir dönüm noktasıydı.
[Ç.N: Bu karşılaşmanın başlattığı sürecin ilerleyişini görmek için Sayagyi U Ba Khin ve S.N.Goenkaji‘nın yaşamlarını göz atabilirsiniz.]

Rangoon Ziyareti

Burma’da 1953 çatışmaların  olduğu zor bir dönemdi. Geleneksel inanış, zor zamanlarda değerli ve gelişmiş kişilerin ziyaretlerinin faydalı olacağını ve huzursuzlukların azalacağını söylüyordu. Böylece hükumet yetkilileri, ülkenin önde gelen rahiplerini başkent Rangoon’a davet etmeyi önerdiler. Webu Sayadaw Rangoon’da tanınmış değildi, çünkü  seyahatlerini Kyaukse, Shwebo ve Ingyinpin’teki üç meditasyon merkezi ile sınırlandırmış, asla bu küçük Kuzey Burma bölgesini terk etmemişti. Ama Sayagyi U Ba Khin, bu aziz keşişin Rangoon’a davet edilmesi gerektiğini kuvvetle hissediyordu ve 1941’den beri Webu Sayadaw ile iletişim kurmamış olmasına rağmen daveti kabul edeceğinden emindi. Sayadaw’ı, Rangoon’daki merkezi bir haftalığına ziyaret etmek üzere davet etmesi için bir asistanını gönderdi.

Bu davet, keşişlerin  inzivaya çekildikleri muson döneminde yapılmıştı. Manevi kurallara göre keşişler, muson dönemi inzivası sırasında seyahat etmiyorlar, zamanlarının tamamını meditasyon yaparak geçiriyorlardı. Ancak, özel bir amaç söz konusu olduğunda, bir keşiş inzivasına yedi güne kadar ara verebiliyordu. U Ba Khin’in elçisi Mandalay’a ulaşıp, görevini bildirdiğinde insanlar,  Webu Sayadaw asla seyahat etmediğini,  yağmurlu mevsim boyunca bırak yedi günü, bir gece bile dışarı çıkmayacağını, zamanını boşa harcadığını söylediler. Buna rağmen elçi, kendisine Sayagyi tarafından verilen görevin bilicinde olarak  sebat etti, vazgeçmedi. Shwebo’ya bir taksi kiraladı ve Webu Sayadaw’ın konuşmalarından birini yakaladı.  Elçi Webu Sayadaw’a Sayagyi U Ba Khin tarafından gönderildiğini söyleyip, davetiyeyi uzattığında, keşiş “Evet, hazırım, gidelim” dedi. Bu yanıt herkes için büyük bir sürpriz olmuştu.

Webu Sayadaw, manastırından bazı keşişlerin eşliğinde Uluslararası Meditasyon Merkezini ziyaret etti. Tanışmalarından on yıl sonra gelen bu ziyaret, Webu Sayadaw’ın Sayagyi’ye olan saygısını gösteriyordu. Dahası bir keşişin, keşiş olmayan bir öğretmene ait meditasyon merkezinde kalması olağan dışı bir durumdu. 1957’den 1977’deki ölümüne kadar Webu Sayadaw, Dhamma’yı öğretmek için güney Burma’daki kasabaları düzenli olarak  ziyaret etti.

Webu Sayadaw, Sayagyi’nin ömrü boyunca, periyodik olarak I.M.C.’de (Int. Meditation Center) bulundu. Sayadaw, meditasyon konusunda çok ileri seviyelere ulaşmış bir keşişti ve kendisini misafir etmek I.M.C. için büyük bir onurdu. Webu Sayadaw, Sayagyi’nin merkezini ziyaret ettiğinde, genellikle her gün kısa bir Dhamma konuşması yapardı; “Bu yeri ilk ziyaret ettiğimizde, vahşi bir orman gibiydi, ama şimdi nasıl da ilerlemiş. Tıpkı, çok fazla insanın fayda gördüğü, Buda’nın zamanı anımsatıyor. Hesaplayabilir misiniz ne kadar çok olduğunu? Sayısız!”

Sayagyi, herkesin hayatında bir kere keşiş hayatını deneyimlemesi gerektiğini söyleyen Burma geleneğini yerine getirmeye karar verdiğinde, yakın bir öğrencisi olan U Ko Lay (Mandalay Üniversitesi eski rektör yardımcısı) ile Webu Sayadaw’ın Shuebo’daki merkezine gitmiş, Sayadaw’ın rehberliğinde on gün boyunca cüppe giymişti.

Sayagyi’nin ölümünden sonra, Webu Sayadaw Rangoon’u ziyaret etti ve Sayagyi’nin merkezinden yaklaşık yirmi beş öğrenciye özel bir konuşma yaptı. Sayagyi’nin öldüğü kendisine bildirilmişti:

“Sizin Sayagyi’niz asla ölmedi. Sayagyi’niz gibi bir insan ölmeyecek. Onu şimdi göremeyebilirsiniz, ama onun öğretisi devam ediyor. Sayagyi’niz, yaşıyor olmalarına rağmen sanki ölülermiş gibi hiçbir amaca hizmet etmeyen ve hiçbir fayda göremeyen insanlar gibi değildi.”


Metnin aslını buradan okuyabilirsiniz

Çeviri:
Oğuzhan Yılmaz

Leave a comment.

Your email address will not be published. Required fields are marked*