Yakuza dövmeleri, içine gizlenmiş anlamlarla, Japon kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır ve son derece köklü bir gelenekten doğar. Dövmelere göz atmadan önce Yakuza’nın tarihine bir bakalım. Bu “yükselen güneş” sakinleri neden vücutlarını Irezumi dövme sanatçılarının elinde bir sanat eserine dönüştürüyorlar ?
Yakuza, Japon Mafyası Kimdir?
Kökeni biraz belirsizdir ama Edo dönemine (1603-1868) kadar uzanan bir hikayesi olduğunu söyleyebiliriz. Yakuza o dönemde, hükümete karşı mücadele eden kumarbazlar, bahisçiler veya dolandırıcılardan oluşan bir grup Japon mafyasının birleşimi aslında. Dünyanın dört bir yanındaki çeteler gibi, Yakuza da suç dolu bir hayat sürer. Haraçtı, yeraltı kumarhaneleriydi, silah ticaretiydi gibi ne kadar illegal iş varsa bu insanların günlük yaşamının bir parçasıdır.
O dönemlerde Japonya’da değer sırasına göre samuraylar, çiftçiler, zanaatkarlar ve tüccarlardan oluşan katı bir kast sistemi vardı. Bazı insanlar ise bu kast sistemine bile dahil olamazlardı. Suçlular, dilenciler, seyyar satıcılar, hapishane gardiyanları veya ölü hayvanlarla ilgili işlerle uğraşan bu insanlara “mahalle halkı” gibi bir anlama gelen burakumin derlerdi. ( Daha önce daha pis şeyler söylüyorlarmış, bu yumuşatılmış hali imiş.). Tabi ki burakumin hükümet ve üst sınıf tarafından aşırı ayrımcılığa maruz kalıyordu.
Edo döneminin ortalarında iki ana burakumin grubu vardı. Tekiya, çalıntı veya dolandırıcılıkla elde edilen malları satarken, Bakuto (Hanafuda oyuncuları ) yasa dışı kumar operasyonlarını yürütürdü.
Sürekli bir baskı ve dışlanmış halinde yaşamak zorunda kalan bu insanlar, doğal olarak hayatta kalabilmek için birbirlerine güçlü bağlarla bağlandılar. Özellikle bu iki grup bildiğimiz anlamda Yakuza grubunun temelini oluşturdu.
Yakuza’nın Anlamı
Bakuto grubu üyeleri, çoğunlukla Hanafuda denilen kart oyununun ustalarından oluşuyorlardı.
Basitçe özetlemek gerekirse oyunun amacı kartlardan yüksek puanlı kombinasyonlar oluşturmak. Kartlar 12 aya göre tanımlanmış ve her ay için farklı değerlerde 4 kart türü var. Toplayabileceğiniz en değersiz, en işe yaramaz el 8, 9 ve 3. ayların en değersiz kartlarından oluşuyor. Yani:
Sekiz : Ya (八)
Dokuz : Ku (九)
Üç : Za/Sa (三):
(Buradaki duymaya alışkın olduğumuz Japonca rakamların eski ve farklı söylenişleri kullanılıyor)
Özetle oyunda Ya-Ku-Za (8-9-3) en değersiz, en işe yaramaz el anlamına geliyor. Bu kelime aynı zamanda toplumda hiçbir işe yaramayan, sadece sorun çıkaran insanları tanımlamak için de kullanılıyor. Zamanla bu isim örgütlü suç gruplarını ifade eder hale geliyor.
Bu yüzden biz bu insanların Yakuza olarak biliyoruz. Ama dikkat edin, bir gün bir tanesiyle karşılaşırsanız aklınızda olsun. Bu onların kendilerine verdikleri bir isim değil. “Temiz” toplumun küçümseyici bir ifadesi bu. Birine Yakuza mısın sen diye sormak başınızı derde sokabilir.
Onlar kendilerine Ninkyo Dantai (任侠団体 / 仁侠団体) “şövalye ruhlu örgüt” ya da Gokudo (極道) “en uç yol” veya “nihai yol” anlamına gelen isimler verirler
Yakuza ve İrezumi Dövmeleri
İrezumi (入れ墨), kelime anlamıyla “mürekkebi içeri sokmak” demektir ve Japonya’nın binlerce yıllık geçmişe sahip geleneksel dövme sanatını ifade eder. İrezumi sadece bir dövme stili değil, Japon tarihinin, mitolojisinin, inançlarının ve sosyal hiyerarşisinin derinliklerine kök salmış, canlı bir sanat formudur.
Bu son derece köklü sanatın ilham kaynaklarından biri, yüzlerce yıl öncesine dayanan antik ahşap baskılardır. Bu baskılar, renkli dövmelerin temelini oluşturur. O dönemde, dövme sanatçıları genellikle aynı zamanda ahşap baskı ustalarıydılar ve aynı teknikleri kullanıyorlardı. Sanatçı, deri altında mavi-yeşil bir renge dönüşen Nara mürekkebi ile desenleri müşterinin derisine kazıyarak işlerdi.
Ancak Yakuza dövme sanatçıları ise, metal veya bambu iğneler kullanarak mürekkebi deri altına iterlerdi. Bu uzun ve acılı bir süreçtir.
Diğer taraftan dövmeler, suçluları damgalamak ve hayat boyu toplumdan soyutlanmalarını sağlamak için kullanılan bir damgalama yöntemidir. Suçlunun görünen bir yerine, koluna ya da yüzüne “köpek” karakteri (例: 犬) işlenir ve damgalama tamamlanır.
Dövme yapmak ülkenin imajını yenilemek amacıyla 1872’de yasaklanmış. Ama buna rağmen Yakuza gibi alt kültürlerde varlığını sürdürmeye devam etmiş. 1948’de ABD işgali sırasında yasak kaldırılmış olmasına rağmen hala Japon toplumunda olumsuz etkisi devam etmiş.
Bugün hala Japonya’da dövmesi olan insanların girmesi yasak olan havuzlar, kaplıcalar, spor tesisleri gibi yerler var. Hatta pek çok Japon şirketi, görünür dövmeleri olan kişilere karşı ayrımcılık yapar, dövmeli birini işe almaz. Çünkü bu kişi Yakuza üyesi gibi görülür.
Dövmeli insanların toplum dışına itilmiş suçlular olduğu bir dünyada Yakuza üyeleri bütün bedenlerini dövme ile kaplamaya devam etmiş. Buradaki sessiz duruşu görmek çok zor olmasa gerek. Bu tavırla Yakuza büyümeye ve daha ünlü olmaya devam ederken, hızla değişen dünyaya uyum sağlamayı da ihmal etmemiş.
Günümüzde ise, bir Japon iş adamıyla bir Yakuza üyesini birbirinden ayırmakta zorlanabilirsiniz. Çünkü Yakuza üyeleri de sıradan iş adamları gibi takım elbise giyerler. Ofisleri, genel merkezleri ve kartvizitleri vardır. Hatta finans dünyasına bile girmişlerdir. Ancak bütün bedeni saran o sanat eseri dövmeleri asla göremezsiniz. Kıyafetlerin altında gizli kalırlar.
Yakuza Dövmesi nedir?
Yakuza dövmeleri, kişiye özeldir ve kişinin dünyaya göstermek istediği şeyi temsil eder. Örneğin, samuray dövmeleri oldukça popülerdir. Çünkü bireyin kalbinde bir savaşçı olduğunu ve korkunun seçimlerini etkilemediğini gösterir.
Dövmelerin büyük çoğunluğu Şinto mitolojisine ve Yakuza tarihine odaklanır. Dövme yapılırken çekilen acı ne kadar yüksekse, üyenin gruba ve davaya bağlılığı da o kadar güçlü olur. İşte bu yüzden Yakuza dövmeleri tüm vücudu kaplayacak şekilde yapılır. Bu aynı zamanda kişinin dayanıklılığını sergilemenin de iyi bir yoludur.
Yakuza dövmesi gerçek bir ritüeldir. Dövme yapılırken, tıpkı bir düğün törenindeki gibi tanık olmaları için insanlar davet edilir. Ama daha sonra, bu sanat eseri yalnızca diğer Yakuza klanlarının üyelerine gösterilir.
Dövmelerin Anlamları
Kaplan Dövmesi
Kaplanlar, ejderhaların aksine, Dünya'nın efendileri olarak kabul edilir. Bu yüzden vücudun büyük bir kısmını kaplayacak şekilde yerleştirilirler. Kaplan, bir ejderha ile mücadele edecekse yukarı bakacak şekilde tasarlanır. Bunun nedeni, kaplanın öteki dünyada rehberlik sağladığına, aynı zamanda güç ve sebat sunduğuna inanılmasıdır. Yeraltı dünyasından gökyüzüne bakarlar ve ihtiyacı olanlara destek olurlar.
Ejderha Dövmesi
Ejderha dövmesi, İrezumi sanatının popüler bir tasarımıdır. Ejderhalar büyük güce sahip büyülü yaratıklardır, gökyüzünün efendileridir. Genellikle üst vücuda yakın yerlere işlenir. Geleneksel bir Japon ejderha dövmesi, gökyüzü ile yeryüzü arasındaki mücadeleyi simgeler. Bu da büyük güç ve sabır anlamına gelir. Çünkü bu mücadele asla bitmez ve bir kazananı ya da kaybedeni yoktur.
Sakura Dövmesi
Geçmişte, kamikaze pilotlarının sembolü kiraz çiçeğiydi (sakura). Tüm yaşamın geçiciliğini temsil eder. Sakura dövmesinin anlamı, hayatın kısa olduğu ve zamanın varken iyi yaşaman gerektiğidir. Aynı zamanda bir samurayın sembolüdür.
Samuray Dövmesi
Yakuza, genellikle samurayların Bushido kültürünü benimser ve onların cesaretine ve adanmışlıklarına hayranlık duyar. Bu nedenle, vücutlarına onurlu bir yaşam kodunun önemini temsil etmek için samuray dövmeleri yaptırırlar. Bu dövme, cesareti, sadakati ve kendi kurallarına saygıyı temsil eder.
Koi Balığı Dövmesi
Japon koi balığı, şans, servet ve cesareti temsil eder. Eski bir Japon efsanesine göre, koi balığı, bir şelaleden yukarı yüzebilir. Bu hareket, hayatta hedeflediğin şeyler için büyük güç ve azim anlamına da gelir. Hayallerinizin peşinden gitmekten korkmamayı simgeler. Ayrıca, büyük engelleri aştığınızı ve bir sonraki meydan okumaya hazır olduğunuzu gösterir.
Yılan Dövmesi
Yılan dövmesi genellikle sırtın ve ya göğsün büyük bir kısmına işlenir. Sembolizminde kötü şansın yanı sıra güç ve bilgelik vardır. Yılan dövmesi genellikle Yakuza ile ilişkilendirilir. Yılan, sıklıkla bir Hannya dövmesiyle birlikte kullanılır. Hannya, Şinto mitolojisinden intikamcı bir şeytandır.
Anka Kuşu Dövmesi
Japon anka kuşu dövmesi, yeniden doğuşu ve hayatın zorluklarına karşı zaferi simgeler. Bu mitolojik yaratığın hikâyesi, yeni bir başlangıcın somutlaşmış halidir. Yakuza ile yeni bir başlangıç anlamına ya da hayatta yeni bir yol çizmek anlamı taşıyabilir.
Günümüzde Yakuza
Günümüzde Yakuza hala varlığını sürdürüyor ve yasa dışı faaliyetlerine devam ediyor. Ancak, eski romantize edilmiş “centilmen haydut” imajı büyük ölçüde sona ermiş durumda. Modern yasalar ve toplumsal baskılar onları daha gizli, daha dijital ve daha az şiddet içeren suçlara yönlendirdi. Güçleri önemli ölçüde azalmış olsa da, Japon suç dünyasında hala önemli bir aktör olarak varlıklarını sürdürüyorlar.
Japon Polis Teşkilatı’nın (NPA) verilerine göre, 2023 itibarıyla yaklaşık 22.400 kayıtlı üyeleri var. Bu sayı 1960’lardaki altın çağlarında 180.000 civarındaydı, 2010’da ise yaklaşık 80.000 idi.
Belki giderek azalıyorlar. Belki de aramızda yer almanın ve gizlice yönetmenin çok daha stratejik yollarını geliştirdiler. Tişörtlerin, gömleklerin altına dikkat etmekte fayda var.
Bu yazı asıl kaynağından yola çıkarak genişletilmiş ve düzenlenmiştir. Fotoğraflar asıl kaynaktan alınmıştır.
Kaynak: Kimura Kami Blog
Çeviri ve düzenleme: Oğuzhan Yılmaz
